TÙ TRƯỞNG KHẢ LÃM QUỐC CÔNG, SƠN LÂM THƯỢNG THƯỢNG ĐẠI VƯƠNG TRƯƠNG HÁN

09:15 - 08/08/2026 Trung Ương TRƯƠNG MINH TÂN 197

LỄ GIỖ TÙ TRƯỞNG KHẢ LÃM QUỐC CÔNG, SƠN LÂM THƯỢNG THƯỢNG ĐẠI VƯƠNG TRƯƠNG HÁN

Lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam được viết lên bởi mồ hôi, xương máu và ý chí kiên cường của biết bao bậc tiền nhân thạch trụ. Trong mạch nguồn tự hào ấy, người họ Trương Việt Nam nói chung và bà con dòng tộc họ Trương Nghệ Tĩnh nói riêng vô cùng vinh dự khi nhắc về Tù trưởng Trương Công Hán, người anh hùng dân tộc, vị Khả Lãm Quốc Công, Sơn Lâm Thượng Thượng Đại Vương uy linh.

Cuộc đời và sự nghiệp của ngài gắn liền với non nước miền Tây xứ Nghệ, là một bản hùng ca về lòng yêu nước, là ánh sáng soi đường nhắc nhở hậu duệ người họ Trương muôn đời về bản lĩnh và cốt cách của dòng tộc.

Theo các tư liệu lịch sử, phả ký và dấu tích còn lưu giữ, Tù trưởng Trương Công Hán là một vị thủ lĩnh người Thái kiệt xuất tại bản Khe Trằng, thuộc Mường Phục (nay thuộc địa bàn xã Thành Bình Thọ, huyện Anh Sơn, tỉnh Nghệ An).

Sinh ra giữa đại ngàn bao la, ngài sớm bộc lộ tư chất thủ lĩnh, am hiểu tường tận từng dòng suối, ngọn đồi nơi quê hương. Bằng tấm lòng trượng nghĩa, khoan dung, ngài đã tập hợp, đoàn kết đồng bào các dân tộc trong vùng, xây dựng bản làng ấm no, biến vùng rừng núi hiu quạnh thành một thế trận lòng dân vững chắc.

Sự nghiệp vĩ đại của Tù trưởng Trương Hán tỏa sáng rực rỡ trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn oanh liệt vào đầu thế kỷ 15. Khi Bình Định Vương Lê Lợi kéo quân vào xứ Nghệ, xây dựng căn cứ địa để chống quân Minh xâm lược, Tù trưởng Trương Hán đã thể hiện tinh thần yêu nước nồng nàn và tầm nhìn chiến lược sâu sắc.

Ngài đã dốc lòng giúp đỡ Lê Lợi và nghĩa quân Lam Sơn duy trì binh lương, huy động sức dân, củng cố lực lượng ngay tại vùng đất hiểm yếu này. Sự hỗ trợ to lớn của ngài và nhân dân bản Khe Trằng đã góp phần quan trọng vào chiến thắng vang dội khi nghĩa quân tiến đánh thành Trà Lân (vùng giáp ranh giữa huyện Con Cuông và Anh Sơn ngày nay). Chiến công này đã đi vào Bình Ngô Đại Cáo của Nguyễn Trãi với câu thơ bất hủ: "Miền Trà Lân trúc chẻ tro bay", tạo bước ngoặt quyết định cho cuộc kháng chiến chống quân Minh.

Ghi nhận công lao trời biển của Tù trưởng Trương Hán, sau khi đất nước thái bình, vua Lê Thái Tổ (Lê Lợi) đã phong cho ngài chức Khả Lãm Quốc Công, giao quyền quản lý một vùng đất rộng lớn mang tên “Tam bách đỉnh sơn” (300 ngọn núi). Ngài còn được suy tôn là Sơn Lâm Thượng Thượng Đại Vương, vị thần tối cao cai quản núi rừng.

Khi ngài qua đời, triều đình đã ban sắc phong và cho lập đền thờ để nhân dân hương khói phụng thờ. Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, đền thờ Trương Hán tọa lạc trên đỉnh núi Tả Ngọn, ngoảnh mặt ra khe Trằng Thượng (thuộc xóm 3, nay thuộc xã Thành Bình Thọ) vẫn luôn là một chốn tâm linh linh thiêng. Dù có lúc bị chiến tranh tàn phá, nhưng với tấm lòng thành kính, hậu duệ của ngài cùng chính quyền và nhân dân địa phương đã quyên góp, phục dựng lại ngôi đền uy nghi. Hàng năm, cứ vào dịp 16/5 âm lịch, chính quyền địa phương, con cháu họ Trương và nhân dân muôn phương lại tề tựu về đây tế lễ, tưởng nhớ công đức của vị Tù trưởng anh hùng.

TRANG NGHIÊM LỄ GIỖ TÙ TRƯỞNG, SƠN LÂM THƯỢNG THƯỢNG ĐẠI VƯƠNG TRƯƠNG HÁN

Ngày 15 tháng 6 năm Bính Ngọ, tại xã Thành Bình Thọ, tỉnh Nghệ An, chính quyền địa phương cùng Hội đồng họ Trương Nghệ Tĩnh và bà con nhân dân, con cháu họ Trương đã trang trọng tổ chức Lễ giỗ Tù trưởng, Sơn Lâm Thượng, Thượng Đại Vương Trương Hán.

Đại diện Hội đồng họ Trương Nghệ Tĩnh do ông Trương Sỹ Truy phó chủ tịch Hội đồng họ Trương Việt Nam, chủ tịch Hội đồng họ Trương Nghệ Tĩnh và Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới Trương Văn Hiền phó chủ tịch Hội đồng họ Trương Nghệ Tĩnh cùng các thành viên Hội đồng kính cẩn dâng nén hương thơm tưởng nhớ bậc Tiên hiền

Hình ảnh Lễ dâng hương của Hội đồng họ Trương Nghệ Tĩnh, ngày Giỗ cụ Trương Hán

Đây là hoạt động văn hóa tâm linh có ý nghĩa sâu sắc, nhằm tưởng nhớ và tri ân công đức của Trương Hán, một nhân vật được lưu truyền trong lịch sử, văn hóa và đời sống tín ngưỡng của cộng đồng địa phương. Đền Trương Hán hiện nằm tại thôn Hồng Sơn, xã Thành Bình Thọ, bên dòng khe Trằng, là nơi nhân dân gìn giữ hương khói và tưởng niệm tiền nhân. Di tích đã được công nhận là Di tích lịch sử, văn hóa cấp tỉnh.

Trong không khí thành kính, các đại biểu, nhân dân và con cháu họ Trương đã dâng hương, thực hiện nghi lễ tưởng niệm, bày tỏ lòng biết ơn đối với bậc tiền nhân có công với quê hương, cộng đồng và đất nước.

Đối với Hội đồng họ Trương Nghệ Tĩnh, việc tham dự và phối hợp tổ chức lễ giỗ còn mang ý nghĩa kết nối cộng đồng dòng họ, cùng nhau tìm hiểu, bảo tồn và phát huy những giá trị lịch sử, văn hóa gắn với các bậc tiền nhân họ Trương trên quê hương Nghệ Tĩnh.

Trong dòng chảy lịch sử dân tộc, mỗi vùng đất đều lưu giữ những câu chuyện, những con người và những giá trị văn hóa riêng. Việc gìn giữ các di tích, nghi lễ và truyền thống tưởng niệm tiền nhân chính là cách để thế hệ hôm nay trân trọng quá khứ, vun đắp hiện tại và trao truyền những giá trị tốt đẹp cho mai sau.

Đứng trước anh linh của ngài tại ngôi đền thiêng giữa đại ngàn Anh Sơn, thế hệ hậu duệ họ Trương Việt Nam hôm nay nguyện một lòng đoàn kết, gắn bó keo sơn. Mỗi người con họ Trương xin nguyện noi gương sáng của tổ tiên, ra sức học tập, lao động, rèn luyện đạo đức, chung tay gìn giữ và phát huy những di sản quý báu của dòng tộc, góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp.